สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ Association of Southeast Asian Nations – ASEAN
1.ความเป็นมาและวัตถุประสงค์
สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรืออาเซียน ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2510 (ค.ศ. 1967) ณ กรุงเทพฯ เป็นองค์กรความร่วมมือระดับภูมิภาค โดยมี วัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความร่วมมือและความมั่นคงทางการเมือง การเจริญเติบโตทางการค้าและทางเศรษฐกิจ รวมทั้ง การพัฒนาทางสังคมของประเทศสมาชิก เพื่อภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แรกเริ่ม อาเซียนประกอบด้วย 5 ประเทศ คือ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และไทย ต่อมาภายหลังยุคสงครามเย็น อาเซียนได้พยายามสร้างความสัมพันธ์และความร่วมมือกับประเทศอื่นๆ ในภูมิภาค โดยมีเป้าหมายที่จะขยายจำนวนประเทศสมาชิกให้เป็น 10 ประเทศทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เริ่มด้วยการเป็นประเทศสมาชิกของประเทศบรูไนในปี พ.ศ. 2527 (ค.ศ. 1984) ต่อมาเวียดนามได้เข้าเป็นสมาชิกในปี พ.ศ. 2538 (ค.ศ. 1995) ลาวและพม่าในปี พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) และกัมพูชา ปี พ.ศ. 2542 (ค.ศ. 1999) อาเซียนมีประชากรกว่า 500 ล้านคน ครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 4.5 ล้านตารางกิโลเมตรการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียน (ASEAN Summit) ครั้งที่ 4 ปี พ.ศ. 2535 (ค.ศ. 1992) ได้เป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงว่าด้วยการส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจของอาเซียน โดย มีการจัดตั้งเขตการค้าเสรีอาเซียน (ASEAN Free Trade Area- AFTA) และส่งเสริมความร่วมมือกับประเทศอื่นๆ ทั้งในและนอกภูมิภาคเอเชีย และตั้งแต่ปี พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) อาเซียนได้เสริมสร้างความแข็งแกร่งของความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการเงิน โดยได้มีการแถลงแนวทางในอนาคตของอาเซียน 2020 (ASEAN Vision 2020) จัดตั้งการประชุมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังอาเซียน(ASEAN Finance Ministers Meeting - AFMM) รวมทั้ง ริเริ่มความร่วมมือในการสอดส่องดูแลเศรษฐกิจของประเทศสมาชิก (ASEAN Surveillance Process) และความร่วมมือกับประเทศญี่ปุ่น จีน และเกาหลี ทั้งนี้ ในปี พ.ศ. 2542 (ค.ศ. 1999) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังอาเซียนได้แถลงแผนปฏิบัติการฮานอย (Hanoi Plan of Action) ซึ่งประกอบด้วย 11 แผนงาน รวมทั้ง อนุมัติแผนดำเนินการด้านการเงินการคลังอาเซียน (ASEAN Finance Work Programme 1999 – 2003) และแบ่งสรรหน้าที่ให้ประเทศสมาชิกรับผิดชอบ
2.ประวัติความสัมพันธ์กับไทย
ประเทศไทยเป็นหนึ่งในสมาชิกก่อตั้งของอาเซียน และมีหน้าที่รับผิดชอบข้อ 6 ภายใต้แผนการดำเนินการด้านการเงินการคลังอาเซียน คือ การเปิดเสรีและความร่วมมือ (Liberalization and Coordination) ในเรื่องต่างๆ ดังนี้ การเปิดเสรีบัญชีเงินทุนอย่างเป็นระเบียบ การส่งเสริมการเปิดเสรีการบริการภาคการเงิน และการส่งเสริมการเจรจาการเปิดเสรีการบริการภาคการเงินภายใต้กรอบการตกลงอาเซียนด้านการบริการ (ASEAN Framework Agreement on Services)3.การให้ความช่วยเหลือ
สำนักเลขาธิการอาเซียน (ASEAN Secretariat) ซึ่งตั้งอยู่ ณ กรุงจาการ์ตา ประเทศ อินโดนีเซีย ทำหน้าที่เลขานุการให้แก่การประชุมอาเซียน รวมทั้งประสานงานและเสริมสร้างการดำเนินการตามนโยบาย โครงการและกิจกรรมต่างๆ ของอาเซียน ทั้งนี้ ในปี พ.ศ. 2543 (2000) สำนักเลขาธิการอาเซียนได้ร่วมกับธนาคารพัฒนาเอเชีย (Asian Development Bank - ADB) จัด workshop เรื่อง การควบคุมการเคลื่อนย้ายเงินทุนเอกชนในกลุ่มอาเซียน และประเทศจีน ญี่ปุ่น และเกาหลี ในเดือนเมษายน รวมทั้ง ได้ร่วมกับรัฐบาลญี่ปุ่นจัด working visit ไปยังสถาบันการเงินต่างๆ ในประเทศญี่ปุ่น ในปลายเดือนพฤษภาคม4.การประชุมด้านการเงินการคลังอาเซียน
การประชุมรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังอาเซียน (ASEAN Finance Ministers Meeting - AFMM) และการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสกระทรวงการคลังและธนาคารกลางอาเซียน (ASEAN Finance and Central Bank Deputies Meeting - AFDM) จะจัดขึ้น 2 ครั้ง ต่อปี โดยประเทศสมาชิกจะหมุนเวียนกันเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม ซึ่งในปีนี้ ประเทศบรูไนได้รับเป็นเจ้าภาพ รายการการประชุมในปี 2543 มีดังนี้
